Author: admin

Tokaj is een klein stadje (6000 inwoners) aan de samenvloeiing van de Tisza en de Bodrog rivieren in de noordoost hoek van Hongarije. Het ligt genesteld aan de voeten van de Tokajhegyalja heuvels. Zoals in zoveel delen van de wereld, kan wijn uit Tokaj, ook uit de omliggende gemeenten afkomstig zijn. De Bodrog rivier vloeit langs de voeten van deze heuvels en voorziet – zoals in zovele grote zoete wijngebieden in de wereld – de wijngaarden in de herfst van ochtendmist.
Precies dit laatste is nodig voor de ontwikkeling van Botrytis Cinerea ( Edele rotting )

In Tokaj zijn tegenwoordig 3 druivenvariëteiten aangeplant:

• 70% of 2/3 Furmint (lat. Fromentum = tarwe)à laatrijpende, scherp smakende druif met dunne schil, die uiterst gevoelig is voor Botrytis.

• 25% of 1/3 Harslevelü (lindeblad) à minder gevoelig voor Botrytis, maar rijk aan suiker en aroma’s.

• 5% of 2% Gele muskaatdruif, een lokale mutatie van de Muscat blanc à petits grains à soms zoals de muscadelle in Sauternes, als smaakmaker gebruikt, soms ook afzonderlijk verwerkt, als een weelderige specialiteit.

• En een recente kruising, de Zeta, ook gekend als “Oremus”

Toen Hongarije in 1949 communistisch werd, had dat nadelige gevolgen voor de kwaliteit van de wijn, die algemeen als de beste van Oost-Europa gold. De beroemde wijngaarden en grote wijndomeinen van Tokaj verloren hun identiteit. Ze werden in beslag genomen en de wijnen werden voortaan in de reusachtige collectieve kelders tot een eenheidsproduct verwerkt. Wat geëxporteerd werd, was wel Tokaj, soms zelfs uitstekende, maar de individualiteit van de wijn was verdwenen en daarmee de topkwaliteit. De eerste niet meer door het communistisch systeem gecontroleerde oogst is die van 1988.

Meer dan een eeuw eerder dan dat aan de Rijn gebeurde en misschien wel twee eeuwen voor Sauternes.De omstandigheden voor edele rotting, het verschrompelen van de druiven en de intense concentratie aan suiker en aroma’s zijn specifiek voor de bergketen in Tokaj – Tokajhegyalja. Fysische omstandigheden: van de vlakte komen warme zomerwinden, de heuvels geven beschutting en uit de rivieren stijgen in de herfst nevels op.
Microklimaat: hete zomer en een lange zonnige herfst met ochtendmist die de ontwikkeling van Botrytis Cinerea bevordert.

Tokaj is al vierhonderd jaar lang een legendarische wijn. De enige andere wijn waarover zoveel anekdotes bestaan, is Champagne. Peter en Catharina de Grote bijvoorbeeld lieten hun Tokaj-leveringen permanent door een detachement Kozakken begeleiden en menig vorst hield de wijn binnen handbereik wegens de wonderlijke geneeskrachtige eigenschappen ervan. Tokaj werd bovendien geassocieerd met Europese koningshuizen, zoals de Habsburgers, die meerdere topwijngaarden bezaten.

De oudste teruggevonden flessen dateren uit 1606. De eerste officiële erkenning van Tokaji aszu wijn was in 1650. Het woord “legendarisch” is voor Tokaj vaker gebruikt dan bij welke andere wijn ook. Daar zijn goede redenen voor.

De Tokaji wijnen zijn alle witte wijnen, die in een groot aantal stijlen worden gemaakt. Vroeger waren er meerdere lokale druivensoorten, maar de hedendaagse wijnen worden praktisch alle uit 3 druivensoorten gemaakt. Vertrekkende van de goedkoopste hebben wij vooreerst een aantal droge witte tafelwijnen, meestal van de Furmint druif gemaakt. Dit kunnen uitstekende “prijs-kwaliteit” wijnen zijn, gemaakt uit normaal gerijpte druiven die niet werden aangevallen door edelrot. Zij worden onder de benaming “Tokaji Furmint Feher Minosegi Bor” verkocht; wat kwaliteitswijn, gemaakt in Tokaji, uit de Furmint druif, betekent. Al de andere wijnen worden van geheel of gedeeltelijk gebotrytiseerde druiven gemaakt. Ze worden gemaakt met technieken die uniek zijn in de wereld en dateren uit het midden van de 17de eeuw.

Momenteel zijn er 22 wijndistricten in Hongarije. Drie ervan liggen in de grote vlakte, tussen de Tisza rivier en de Danube rivier. Deze wijndistricten bevatten 45% van de oppervlakte gebruikt voor wijngaarden. De andere wijndistricten liggen in de Trans-Danube (15) en Noord Hongarije (4). De grootte van deze districten varieert sterk; de meeste gebieden hebben een oppervlakte tussen de 1000 en 5000 ha
De totale wijngaardoppervlakte van Hongarije bedraagt meer dan 110 000 ha. Dit geeft een opbrengst tussen 3.75 miljoen en 5 miljoen hl per jaar.
Ter vergelijking: de totale wijngaard van Bordeaux ± 113000 ha
Tokaj-Hegyalja ± 5250 hectares
Ter vergelijking: Sauternes & Barsac ± 2945 ha; St-Emilion ± 5000 ha

Meestal zeldzaam en duur, zijn unieke wijnen die het moeilijkst te maken zijn; maar indien succesvol, krijgen zij bij de “echte” kenners, de hoogste quotering. Ondanks het feit dat ze meestal voor zeer hoge kwaliteit staan, worden deze wijnen dikwijls misbegrepen, onderschat of eenvoudig genegeerd.
Dessertwijnen zijn er in verschillende stijlen. De technieken die gebruikt worden om ze te maken zijn bijna even talrijk. De meest gebruikte methode is door verhoging van de concentratie.

• 1° Bevriezing: type Eiswein ( zie vorige degustatie)
• 2° Droging: (passito methode) vanaf de late herfst tot het einde van de winter vb. Vin Santo en Recioto della Valpolicella
• 3° Botrytis Cinerea ( edel rot): vb. Tokaj, BA en THA en Sauternes Het resultaat is een wijn met hoge natuurlijke zoetheid. Wanneer de fermentatie stopt, blijft er restsuiker over in de wijn.

Botritis Cinerea is een schimmel, die de druiven verschrompelt door water te laten verdampen. Botritis concentreert niet alleen de suikers en andere vaste stoffen in de druif
Ø zij voegt honing, citrus en specerijen aroma’s toe aan de wijn
Ø verhoogt ook de viscositeit en de zuurtegraad. (Het drogen of “verschrompelen” van druiven op strooien matten geeft een vergelijkbaar effect.) Duitse, Loire, Elzas en Tokaj wijnen worden gekenmerkt door een hoge zuurtegraad, wat hun intense zoetheid in evenwicht houdt. Zij zijn meestal elegant, eerder dan krachtig en zijn relatief laag in alcohol. Sauternes zijn meestal hoger in alcohol (gem. 14°), zijn minder zoet en hebben een lagere zuurgraad.